Showing posts with label Kuriozitete. Show all posts
Showing posts with label Kuriozitete. Show all posts

Saturday, January 4, 2025

Ditët më Qesharake që Festohen Nëpër Botë!

Bota feston shumë ditë – disa me të vërtetë interesante, ndërsa disa, ama, mjaft të pazakonta. Ndonëse ato që bien në kategorinë e fundit janë kryesisht jozyrtare, të krijuara thjesht nga nevoja ose janë rezultat i një nate shumë të rrëmbyer, ato janë aq të lezetshme sa është e vështirë t'i injorosh. Ndoshta dikush do të dëshironte që ato të merrnin vulën e "festave zyrtare" në mënyrë që të gjithë njerëzit në mbarë botën të mund të bashkohen në çmendurin e festimit të tyre. Në vijim të këtij artikulli po ju sjellim disa nga këto festa të çmendura.

Friday, January 3, 2025

A e dini cilat janë tunelet rrugore më të gjata në botë?

Zvicra është kampione e botës në tunele. Kur u përfundua në vitin 2016, tuneli i trenave Gotthard vendosi rekordin botëror si tuneli më i gjatë hekurudhor në botë – dhe ende mban këtë titull sot. Me 57 kilometra, tuneli është shumë më i gjatë se vëllai i tij i vogël, tuneli rrugor Gotthard. Por, Zvicra nuk është kampione në tunelet rrugore. Disa shtete të tjera janë përpara saj me tunele me distanca më të mëdha. Në vijim të këtij artikulli po ju sjellim informata për gjashtë tunelet rrugore më të gjata në botë.

Udhëtim epik i skifterit nga Afrika e Jugut në Finlandë

Ky artikull tregon rrugën e migrimit të jashtëzakonshëm të një skifteri të markuar me GPS ndërsa ai udhëton mijëra milje nga Afrika e Jugut në Finlandë.  Udhëtimi i skifterit u monitorua duke përdorur një pajisje gjurmuese GPS të lidhur mirë me trupin e tij. Kjo pajisje regjistroi vendndodhje të sakta, duke u mundësuar studiuesve të analizojnë rrugën e zogut në kohë reale. Gjurmuesi përdor teknologjinë satelitore, duke siguruar transmetim të saktë të të dhënave edhe në zona të largëta. Gjurmuesit GPS kanë revolucionarizuar mënyrën se si shkencëtarët studiojnë zogjtë shtegtarë. Mbledhja e të dhënave të vazhdueshme ofron njohuri për modelet e lëvizjes, shpejtësinë e fluturimit dhe vendndodhjet e ndalesave. Ky informacion ndihmon në hartimin e rrugës së skifterit dhe për të kuptuar se si krijesa të tilla të vogla lundrojnë në kontinente.

Wednesday, December 25, 2024

Cila specie mundë të bëhet dominuese në Tokë nëse njerëzit zhduken?

Ekzistojnë disa skenarë të mundshëm sipas të cilëve njerëzimi një ditë mund të zhduket nga lufta bërthamore, ndikimi i asteroidit, përkeqësimi radikal i klimës dhe inteligjenca artificiale që mund të kthehen kundër njerëzve dhe të vendosin të pastrojnë planetin nga speciet tona. Nëse kjo ndodh ndonjëherë, dhe ne shpresojmë se nuk do të ndodhë, pyetja është se cila qenie mund të bëhet specia dominuese në planetin tonë. Ka mendime të ndryshme dhe përgjigja sigurisht që do të ndikohet nga një kataklizëm i mundshëm që mund të shkaktojë vdekjen e njerëzve, por nëse i besoni zoologut dhe biologut Tim Coulson nga Oksfordi, ka vetëm një përgjigje, oktapodët.

NASA regjistroi një fenomen të rrallë atmosferik mbi Zelandën e Re

Formacionet unike të reve të Zelandës së Re shtojnë një prekje atmosferike në peizazhet e saj të bukura. Një nga më të paharrueshmet është "Taieri Pet", një re thjerrëzore që shfaqet në kushte të caktuara moti. Ky fenomen atmosferik ndodh mbi vargmalin e shkëmbinjve dhe shtyllave në rajonin Strath-Taieri, afër qytetit të Middlemarch në ishullin jugor të Zelandës së Re. Taieri Pet është një lloj re thjerrëzore që mbetet e palëvizshme, duke u zhvilluar në troposferë ndërsa era kalon mbi vargmalet malore. Ekzistojnë tre lloje kryesore të reve thjerrëza: altocumulus lenticular (ACSL), stratocumulus lenticular (SCSL) dhe cirrocumulus lenticular (CCSL). Secila prej tyre ndryshon nga lartësia në të cilën është formuar.

Tuesday, December 24, 2024

Zogu më i vjetër në botë bën vezë në moshën 74-vjeçare

Biologët amerikanë njoftuan se zogu i egër më i vjetër i njohur në botë ka hedhur një vezë në moshën 74-vjeçare. Veza u hodh nga një zog albatros Havai. Ky zog quhet Wisdom dhe u regjistrua nga Shërbimi Amerikan i Peshkut dhe Jetës së Egër (USFWS) në strehën kombëtare të kafshëve të egra Midway Atoll në Oqeanin Paqësor. Së bashku me Wisdom, ai ishte partneri i saj i fundit në kujdesin e vezëve. Albatrosët zakonisht jetojnë nga 12 deri në 40 vjet. Por Wisdom u regjistrua në vitin 1956, kur ajo ishte pesë vjeç. Pasardhësit e saj të mëparshëm lindën në vitin 2021 dhe besohet se ajo kishte më shumë se 30 zogj gjatë jetës së saj.

Studiuesit të habitur nga sjellja e pazakontë e ujqërve!

Studiuesit në Etiopi u befasuan kur kapën sjelljen e pazakontë të ujqërve gjatë një studimi. Përkatësisht, për herë të parë është regjistruar që ujqërit rrotullohen dhe lëpijnë lule, ashtu si bletët shkojnë rreth luleve dhe mbledhin nektar. Ujqërit e kuq janë filmuar duke vizituar lulet, duke lëpirë stamenët e tyre në kërkim të nektarit të ëmbël dhe duke transferuar polen nga një lule në tjetrën. 

Ekologia nga Universiteti i Oksfordit, Sandra Lai, në punimin e saj shkencor të botuar në revistën Ecology, deklaroi se ky është shembulli i parë i regjistruar i një pjalmuesi të madh mishngrënës.

Saturday, May 4, 2024

Lumi Aragvi në Gjeorgji një fenomen i rrallë ujor

Në Gjeorgji, dy degët e lumit Aragvi, Aragvi i Bardhë dhe Aragvi i Zi, puqen me njëri tjetrin dhe nuk i përzien ujërat e tyre. Një fenomen i tillë natyror është i rrallë jo vetëm për rajonin e Kaukazit, por edhe për gjithë botën.  Sipas shkencëtarëve fenomeni është i pazakontë, dhe i autribohet kryesisht përbërjes së ndryshme të ujit, densitetit, temperaraturës, dhe faktorëve tjerë fizik dhe kimik të cilët krijojnë barriera që pengon përzierjen e ujërave të dy rrjedhave. Lumi "i bardhë" është një lumë akullnajore me ngjyrë të bardhë qumështi për shkak të pranisë së grimcave pezull të miellit të gurit, ndërsa lumi "i zi" është një lumë normal me ujë të pastër. Dallimi i densitetit midis dy lumenjve i pengon ata të përzihen, duke rezultuar në kontrastin vizual të mrekullueshëm ku takohen. 

Sunday, April 28, 2024

Qyteti fantazmë me vlerë qindra milionë euro

Është shkruar shumë herë për qytetet fantazmë nëpër vende të ndryshme të botës. Por, siç shihet, fatkeqësisht ka edhe shumë të tjerë në të gjithë planetin, dhe kjo është historia e një qyteti të tillë që ndodhet në Turqi. Qyteti i kështjellave i quajtur Burj Al Babas në Turqinë veriperëndimore (afër qytetit Mudurn) fillimisht ishte projektuar për të tërhequr mysafirë të huaj. Pasi u ndërtuan më shumë se 500 vila të njëjta në formë kështjelle dhe më shumë se 200 milionë euro u investuan në projekt, pati një rënie të mprehtë në ekonominë turke. 

10 shpikjet më të jashtëzakonshme që shkencëtarët mysliman i dhanë botës moderne

CNN, Profesori Salim al-Hassani, kryetar i Fondacionit për Shkencë, Teknologji dhe Civilizim dhe redaktor i librit “1001 Shpikjet”, cek për CNN 10 shpikjet më të jashtëzakonshme të botës myslimane.

Kirurgjia - Rreth vitit 1000, mjeku i njohur El Zahrawi botoi një enciklopedi me 1.500 faqe të ilustruar të kirurgjisë, e cila është përdorur në Evropë si një referencë mjekësore për 500 vitet e ardhshme. Ndër shpikjet e tij të shumta, Zahrawi zbuloi dhe përdorimin e zorrëve të shpërbërshme të maces për të qepur plagët. Përpara kësaj bëhej një operacion i dytë për të hequr penjtë. Ai gjithashtu thuhet se ka kryer operacionin e parë cezarian dhe se krijoi picetat operatore.

Sunday, April 21, 2024

A e dini cilat janë pesë llojet më inteligjente të kafshëve në botë?

Të gjithë e dimë se sa të zgjuar janë qentë. Ata mund të trajnohen për të zbuluar drogën, eksplozivët dhe kancerin, përveç që të ndihmojnë njerëzit me sfida të ndryshme fizike dhe emocionale.  Dimë po ashtu për aftësinë e të folurit të papagajve. Kafshët e tjera që njihen për inteligjencën e tyre përfshijnë edhe derrat dhe oktapodët. Por, sipas studimit të Revistës Discover këto janë pesë kafshët që konsiderohen si më inteligjentët në botë.

A e dini se sa karbon emetoni gjatë shfrytëzimit të internetit?

Edhe pse vështirë se mendojmë për këtë, çdo përdorim i internetit nga ana jonë prodhon CO2. Dhe ne nuk po mendojmë për frymëmarrjen tonë. Jo, në mënyrë që interneti të funksionojë, ai ka nevojë për një rrjet kabllosh, serverësh, qendrash të dhënash, kompjuterë dhe pajisje të tjera që të gjithë përdorin energjinë elektrike. Është pikërisht ky konsum i energjisë elektrike që prodhon CO2. Sipas disa të dhënave, interneti është ndotësi i katërt më i madh në botë. Nëse interneti do të ishte një vend, ai do të emetonte po aq CO2 sa disa nga ekonomitë më të mëdha të botës, si Gjermania apo Britania e Madhe.

Studim: Mosha e universit është 26.7 miliardë vjet, gati dy herë më e vjetër se sa besohej më parë

Universi ynë mund të jetë dy herë më i vjetër se vlerësimet aktuale, sipas një studimi të ri që sfidon modelin dominues kozmologjik dhe hedh dritë të re mbi të ashtuquajturin “problem të hershëm të galaktikës së pamundur”. Puna është publikuar në revistën Monthly Notices of the Royal Astronomical Society . “Modeli ynë i ri i krijuar rishtazi e shtrin kohën e formimit të galaktikës me disa miliardë vjet, duke e bërë universin 26.7 miliardë vjet të vjetër, dhe jo 13.7 siç është vlerësuar më parë,” thotë autorja Rajendra Gupta, profesore ndihmëse e fizikës në Fakultetin e Shkencave në Universitet. të Otavës.

Studim: Dhelprat ishin miqtë më të mirë të njerëzve!

Në një varr të lashtë në atë që tani është Argjentina veriperëndimore, një person u varros me një kafshë që nuk ishte një qen, sipas një studimi të ri. Varrimi mbante skeletin e një lloji kanidi që mund të ketë konkurruar dikur me qentë për dashuri njerëzore: një dhelpër. Njerëzit dhe qentë kanë një histori të gjatë. Marrëdhënia midis dy specieve është dhjetëra mijëra vjet e vjetër. Sidoqoftë, një analizë e re e provave nga një varrim Patagonian që daton rreth 1500 vjet më parë, lë të kuptohet për një lidhje të ngjashme të ngushtë midis një gjahtari-mbledhës në Amerikën e Jugut dhe specieve të mëdha të zhdukur të dhelprave Dusicyon avus.

Saturday, April 6, 2024

A e dini cili është vendi më i vizituar në botë?

Pronarët e Dubai Mall pohojnë se ky është vendi më i vizituar në botë në vitin e kaluar pasi mirëpritën një rekord prej 105 milionë vizitorësh gjatë vitit 2023. Ata gjithashtu theksojnë se është shënuar një kërcim mbi 19 për qind krahasuar me 88 milionë në 2022, sipas të dhënave të fundit të publikuara nga qendra tregtare. Shifrat tregojnë gjithashtu se 20 milionë njerëz e vizituan qendrën tregtare vetëm në dy muajt e parë të këtij viti dhe viti 2024 pritet të jetë një vit tjetër rekord. "Këto shifra pasqyrojnë statusin mbresëlënës të Dubai Mall dhe pasqyrojnë udhëheqjen e Dubait që mendon përpara dhe ekonominë e fortë. Qendra jonë mishëron shpirtin e gjallë të qytetit dhe përkushtimin ndaj përsosmërisë, duke e kthyer vizionin e menaxhmentit në realitet. Si një pjesë integrale e strukturës ekonomike të Dubait, ne luajmë një rol kyç në suksesin dhe inovacionin e tij." të qytetit", tha Mohamed Alabbar, themeluesi i kompanisë Emaar që zotëron qendrën.

A po ndikon shkrirja e akullit të poleve në kohëzgjatjen e rrotullimit të Tokës?

Një ditë në dy vitet e ardhshme, të gjithë në botë do të humbasin një sekondë nga koha e tyre. Pikërisht se kur do të ndodhë kjo po ndikohet nga njerëzit, sipas një studimi të ri, pasi shkrirja e akullit polar ndryshon rrotullimin e Tokës dhe ndryshon vetë kohën. Orët dhe minutat që diktojnë ditët tona përcaktohen nga rrotullimi i Tokës. Por ai rrotullim nuk është konstant, mund të ndryshojë ndonjëherë kaq pak, në varësi të asaj që po ndodh në sipërfaqen e Tokës dhe në thelbin e saj të shkrirë. Këto ndryshime pothuajse të padukshme herë pas here nënkuptojnë se orët e botës duhet të rregullohen me një "sekondë të brishtë", e cila mund të tingëllojë e vogël, por mund të ketë një ndikim të madh në sistemet kompjuterike. Shumë sekonda janë shtuar gjatë viteve. Por pas një tendence të gjatë ngadalësimi, rrotullimi i Tokës tani po përshpejtohet për shkak të ndryshimeve në thelbin e saj. Për herë të parë ndonjëherë, një e dytë do të duhet të hiqet.

Natron, liqeni më i rrezikshëm në botë

Nëse e gjeni veten pranë liqenit Natron, as mos provoni të notoni dhe do të ishte mirë të mos zhytni gishtin e këmbës. Natyra është vërtet magjepsëse, e bukur, por shpeshherë e rrezikshme siç e dëshmon liqeni në Tanzani. Pothuajse çdo kafshë ngordh në liqenin Natron. Liqeni i rrezikshëm ndodhet në rajonin e Arushës në pjesën veriore të Tanzanisë, në hendekun natyror Gregory Rift. Është aq i veçantë saqë tërheq fotografët dhe njerëzit e tjerë kureshtarë që duan të dinë pse ky liqen i veçantë quhet një nga më të frikshmit në botë.

Disa fakte interesante rreth shiut

Sa kohë duhet të bjerë një pikë shiu? Ku është vendi më me shi? A ia vlen të ecësh më shpejt në shi? Lexoni në vijim disa fakte interesante dhe përgjigje për disa prej pyetjeve më të shpeshta në lidhje me shiun.

1. Shiu fantazmë 

Në kushte të caktuara, pikat e shiut mund të bien nga qielli pa arritur kurrë në tokë. Këto pika shiu njihen si Virga, ku reshjet bien nga një re dhe avullon ose sublimohet ndërsa është ende në ajër, duke u shndërruar nga një e ngurtë drejtpërdrejt në formën e saj të gaztë.

Kuriozitete: Cila është e vërteta e vijave të bardha që zvarriten pas aeroplanëve në qiell?

Të gjithë i kemi parë ato vija të bardha që zvarriten pas aeroplanëve, duke krijuar vija kundër qiellit të kaltër. Sipas Korporatës Universitare për Kërkime Atmosferike, linjat quhen kontrails, shkurt për shtigjet e kondensimit dhe ato shfaqen kur avulli i ujit kondensohet dhe ngrin rreth shkarkimit të një aeroplani. Të paktën kështu thotë shkenca. Vitet e fundit, një numër në rritje njerëzish besojnë se këto gjurmë janë në të vërtetë gjurmë kimike, një teori konspirative e mirë-krijuar që pohon se këto shtigje nuk janë bërë fare nga kondensimi, por përkundrazi janë kimikate që spërkaten nga qeveria. Megjithëse teoria mund të tingëllojë e paqartë për disa, gjurmët kimike janë bërë një komplot i zakonshëm si në SHBA ashtu edhe në mbarë botën, pavarësisht dëshmive për të kundërtën.

Rrugët malore më të larta dhe më të rrezikshme në botë?

Natyra na paraqet disa pengesa të tmerrshme, jo më pak vargmalet e pabesueshme malore që gjenden të shpërndara nëpër botë. Këto rajone të rrëmbyeshme dhe shpesh të largëta janë disa nga më të paarritshmet në planet. Por edhe këtu mund të gjeni rrugë që ngjiten në shpatet më të pjerrëta për të pushtuar majat më të larta. Në të vërtetë, këto kalime malore me lartësi të madhe përfaqësojnë disa nga arritjet më të mëdha inxhinierike të epokës moderne dhe një sfidë motorike që teston edhe shoferët më të guximshëm dhe me përvojë. Pra, cilat janë pikat më të larta në Tokë të arritshme me veturë?