Epoka e energjisë së pastër - Era dhe dielli arrijnë 12% të energjisë elektrike botërore

Era dhe dielli arritën një përqindje rekord prej 12% të prodhimit global të energjisë elektrike vitin e kaluar, nga 10% në 2021, sipas rishikimit më të fundit Global Electricity të publikuar të mërkurën nga grupi i pavarur i ekspertëve për energjinë Ember. Prodhimi në rritje i energjisë elektrike nga era dhe dielli parashikohet të shtyjë botën në një epokë të re të prodhimit të fosileve dhe emetimeve të sektorit të energjisë elektrike nga viti 2023, thuhet në raportin e katërt vjetor. "Në këtë dekadë vendimtare për klimën, është fillimi i fundit të epokës fosile", tha Małgorzata Wiatros-Motyka, autore e raportit dhe analiste e energjisë elektrike në Ember. "Ne po hyjmë në epokën e energjisë së pastër." Raporti paraqet të dhënat e energjisë elektrike nga viti 2022 në 78 vende, që përfaqësojnë 93% të kërkesës globale për energji elektrike. Pjesa e erës në prodhimin global të energjisë elektrike arriti në 7.6% në vitin 2022, nga 6.6% një vit më parë. Prodhimi i energjisë elektrike nga era u rrit me 17% nga viti në vit, mjaftueshëm për të furnizuar pothuajse të gjithë Mbretërinë e Bashkuar. Pjesa solare ishte 4.5% në prodhimin e energjisë botërore vitin e kaluar, nga 3.7% në 2021.

Kuriozitet: Cila është ujëvara më e madhe në planet?

Lumenjtë që rrjedhin mbi grykat e Tokës krijojnë ujëvara që janë mrekulli natyrore, duke tërhequr miliona vizitorë në bukurinë, madhështinë dhe fuqinë e tyre mahnitëse. Por asnjë ujëvarë nuk është më e madhe apo më e fuqishme se ato që shtrihen nën oqean, duke u përplasur mbi katarakte të pafundme të fshehura nga pamja jonë. Në të vërtetë, ujëvara më e madhe në botë shtrihet nën ngushticën e Danimarkës, e cila ndan Islandën dhe Grenlandën. Në fund të ngushticës janë një seri kataraktesh që fillojnë 609 metra nën sipërfaqen e ngushticës dhe zhyten në një thellësi prej 3048 metrash në majën jugore të Grenlandës, gati një rënie prej 3.2 kilometrash.

Ndryshimet Klimatike: Marsi 2023, i dyti më i ngrohti në historinë e matjeve meteorologjike botërore

Marsi i vitit 2023 ishte veçanërisht i ngrohtë për disa rajone në mbarë botën, duke thyer qindra rekorde të temperaturës. Ai u regjistrua si marsi i dytë më i ngrohtë që nga viti 1979 në mbarë botën dhe i 10-ti më i ngrohtë në Evropë. Temperatura mesatare e marsit 2023 në Evropë u luhat me 0.85°C mbi nivelet 1991-2020, ndërsa globalisht me 0.51°C mbi nivelet 1991-2020. Devijimet më të mëdha pozitive të temperaturës nga +4°C deri në +6°C u regjistruan në zonat e Evropës Jugore dhe Qendrore si dhe në zonat e Rusisë Jugperëndimore. Devijimet negative u vunë re vetëm në zonat e Gadishullit Skandinav. Përveç kësaj, thatësira e madhe pa reshje shiu gjatë gjithë muajit u vu re në zona të Evropës Perëndimore, si në Spanjë dhe në Ballkan. Rritja e reshjeve në Francë dhe Angli ku Anglia regjistroi marsin e saj më të lagësht në 40 vjet.

Lonely Planet: Ja pse duhet ta vizitoni Parkun e parë Kombëtar të lumit të egër në Evropë?

Shqipëria, ku numri i turistëve pothuajse u dyfishua vitin e kaluar, do të shndërrohet në një atraksion të rëndësishëm, pasi një nga lumenjtë më të shquar të Evropës, u shpall zyrtarisht një Park Kombëtar, shkruan në një artikull “Lonely Planet”. Mbështetja nga ambientalistët më në fund, ka bindur autoritetet shqiptare që të mbrojnë lumin shkëmbor dhe të bukur të Vjosës. Një lumë vërtet i paeksploruar që lëviz me shpejtësi, dhe shumë i rrallë në Evropë. Vjosa, 270 km pritet të tërheqë vizitorë që kërkojnë aventura për ecje, kamping, rafting dhe shumë të tjera. Lumi buron në Greqinë veriperëndimore, përpara se të përshkojë Shqipërinë dhe të takohet me detin në Vlorë. Rreth 1 110 lloje kafshësh dhe bimësh jetojnë rreth Vjosës, nga të cilat dy specie bimore dhe 13 kafshë janë të rrezikuara globalisht. Në kategorinë e fundit janë të rralla kafshët si; rrëqebulli i Ballkanit, prej të cilit thuhet se kanë mbetur vetëm 15, si dhe lundërza, peshku zingel ballkanik dhe shkaba egjiptiane. Shpallja e lumit Vjosa, një Park Kombëtar, është një fitore e madhe për turizmin shqiptar.