Makina me energji diellore që mund të ‘vozitet me muaj pa u karikuar’ do të dalë këtë vit

Një makinë me energji diellore ka udhëtuar qindra kilometra me një karikim të vetëm, duke shënuar një moment historik të madh drejt sjelljes së automjetit “më efikas dhe më të qëndrueshëm në botë” në treg. Sipas medieve të huaja, përcjell Telegrafi, Lightyear One përshkroi 400 kilometra me 130 kilometra për orë përpara se të rimbushej gjatë testeve në qytetin italian të Aprilia muajin e kaluar. Testet e mëparshme të kryera me një shpejtësi më të ulët panë se makina elektrike përshkoi më shumë se 700 kilometra.

Historia e 71 vjeçarit, ktheu vendin ku hidheshin plehrat në pyll

Afro 27 vite më parë, Sehmus Erginoglu, sot 72 vjeçar, vendosi të bëjë diçka për një zonë të shkretuar pranë qytetit të tij të lindjes në jug të Turqisë. Zona në fjalë, ishte një vend që më shumë përdorej për hedhjen e plehrave. Me punë shofer i një kamioni, Sehmus nis të pastrojë vendin nga plehrat dhe vendos të instalojë disa tubacione për kalimin e ujit. Në zonë më tutje hapi afro 50 puse dhe që nga ajo kohë nisi të mbjellë pemë. Punoi për 27 vite dhe e ktheu një zonë të shkretuar në pyll të gjelbëruar.

Si e përmirësoi cilësinë e ajrit një nga qytetet më të ndotura në Evropë?

Ish kryeqyteti i Polonisë, Krakov, njëkohësisht qyteti historik i këtij vendi ka qenë një nga rajonet më të ndotura në Evropë sa i përket cilësisë së ajrit.  Sipas të dhënave, përqendrimi i grimcave të PM10 dhe PM2.5 ka qenë shumë i lartë gjatë stinës së dimrit. Në një studim të bërë në vitin 2021 thuhet se burimi kryesor i ndotjes së ajrit në Krakov vinte nga djegia e lëndëve të ngurta në kaldaja shtëpiake të vjetruara, përgjegjëse për 72% të PM10, 73% të PM2.5 dhe 86% të përqendrimeve të benzo(a)pirenit. Problem ky shumë i ngjashëm me shkaktarët e ndotjes në Kosovë aktualisht. Për të evituar këtë problem dhe për t`u bërë pjesë e standarteve të pranuara nga Bashkimi Evropian, rezoluta e parë kundër smogut për Krakovin u miratua në vitin 2013, derisa e dyta në vitin 2017.

Pilivesat, insektet elegante të mjediseve ujore

Nga: Ethem Ruka

Ne studentët e biologjisë patëm privilegjn të bënim vazhdimisht praktika në terren për të njohur florën dhe faunën e vendit. Mezi e prisnim këtë rast për të shkuar në Shëngjin, Vlorë ose në përiferi të Tiranës. Shëngjini dhe rrethinat e tij ishin destinacioni më i preferuar sepse ofronin detin, malin dhe lagunat e begata. Aty kishim mundësi të studionim kafshët e tokës e detit. Shpesh dilnim në det të hapur me peshkarexha për të studiuar nga afër atë pjesë të faunës që kish rënë pre e rrjetave të peshkatarëve. Për ne që vinim nga vise larg detit, kërshëria ishte edhe më e madhe. Profesorët që drejtonin ekspeditat tona për botën shtazore ishin të specializuar në fusha të ndryshme. Kështu profesor Lekë Gjiknuri ishte i specializuar për kafshët jovertebrore të detit, Niko Peja për peshqit, Fotaq Lamani për shpendët, Idriz Haxhiu për zvarranikët dhe Kastriot Misja për insektet.