Sunday, July 3, 2022

Ajri i ndotur sjell më shumë se 28 mijë vdekje të parakohshme brenda vitit

Nga të dhënat rezulton se cilësia e ajrit në Ballkanin Perëndimor është jashtëzakonisht e dobët, kjo pasi të gjitha vendet e rajonit, ku përfshihet edhe Shqipëria tejkalojnë mesatarisht kufirin maksimal ditor të grimcave që është 10 mikrometra ose më i vogël në diametër. Sipas raportit pasojat e kësaj situate janë të rrezikshme dhe vetëm gjatë vitit 2019 kanë shkaktuar 28,400 vdekje të parakohshme në Ballkanin Perëndimor. ‘Kjo ka pasoja të rrezikshme. Vetë grimcat, të cilat janë më të vogla se 2.5 mikrometra (PM2.5), kanë shkaktuar 28,400 vdekje të parakohshme në Ballkanin Perëndimor në vitin 2019, thotë raporti. Ndërsa normat e vdekshmërisë që i atribuohen këtij ndotësi u ulën me 16% në BE në krahasim me vitin 2012, ato u rritën me 30% në Ballkanin Perëndimor’, thuhet në raport.

Lansohet herbariumi digjital i Universitetit të Prishtinës

Përmes këtij projekti, synohet qasja më e lehtë në arkivin zyrtar botanik të UP-së, si dhe konservim sa më afatgjatë i mostrave të herbariumit. Aktualisht, në herbarium gjenden mbi 1 mijë herbarë nga flora e Kosovës të ekspozuar në këtë platformë. I pranishëm në këtë organizim ishte rektori i UP-së, prof. dr. Naser Sahiti. Në fjalën e tij, rektori Sahiti tha se kjo është një ngjarje e rëndësishme, e cila reflekton punën e palodhshme dhe vullnetin e studentëve, që së bashku me profesorët, të sjellin projekte të rëndësishme dhe kreative.  "Krahas punës së madhe që është bërë në realizimin e këtij projekti, janë vënë në pah edhe dy aspekte të rëndësishme: vetiniciativa dhe aktivizmi studentor, si dhe kultivimi i vullnetarizmit, me ç’rast edhe të diplomuarit tanë kanë kontribuar në këtë projekt,” tha rektori Sahiti. Rektori shtoi që ky projekt ka rëndësi të veçantë dhe se do të vazhdojë të ketë përkrahjen e rektoratit.

INDEP publikon raportin për tranzicionin e drejtë energjetik në Kosovë

Tranzicioni i drejtë energjetik do të thotë distancim nga thëngjilli dhe mbyllje të termocentraleve, taksim ndaj karbonit, digjitalizim të transportit, minimizim të emetimeve të karbonit nga sektorët e tjerë ndotës dhe mbrojtjen e qytetarëve të prekur nga një sistem konvencional i energjisë duke ju siguruar kushte më të përshtatshme të punës dhe jetesës. 

Andaj, tranzicioni i drejtë energjetik siguron që personat e prekur nga ky proces të mos anashkalohen dhe nevojat e tyre të merren parasysh nga vendimmarrësit. 

Kështu që, përpos, transformimit të sektorit të energjisë dhe orientimit të tij drejt burimeve të ripërtëritshme, tranzicioni i drejtë energjetik përfshinë edheparimin që të mos lihet askush mbrapa.

Cilësia e ajrit në Ballkanin Perëndimor mbetet shqetësuese

Ndotja e ajrit në gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor është në nivel të lartë. Problem shqetësues është edhe rritja e vdekjeve të parakohshme nga ndotja e ajrit. Një raport të Qendrës së Përbashkët Kërkimore lidhur me statusin e ajrit, të mjedisit dhe të klimës në Ballkanin Perëndimor arrin në përfundimin që ndotja e ajrit në rajon është në nivel të lartë dhe "cilësia e ajrit mbetet një problem shqetësues”. Gjetjet e raportit i shërbejnë arritjes së qëllimit për "ndotje zero” në bazë të "Marrëveshjes së Gjelbër”. Gjashtë liderët e Ballkanit Perëndimor miratuan në Samitin e Sofjes në nëntor 2020 "Agjendën e Gjelber” si dhe një udhërrëfyes që synon ta përafrojë rajonin me "Marrëveshjen e Gjelbër Evropiane” për ta bërë Evropën një kontinent neutral ndaj gazit karbonik deri në vitin 2050. Raporti në fjalë e konsideron shumë të rëndësishëm reduktimin e ndotjes së ajrit në rajonin e BP pasi " redukton ndotjen në shtetet fqinjë anëtare të BE”.